Prawo jazdy na motorower i motocykl – jaką kategorię prawa jazdy trzeba mieć?

Jazdę motocyklem trudno porównać do jakiegokolwiek innego doświadczenia. Nic więc dziwnego, że wiele osób dosłownie uzależnia się od wrażenia wolności i swobody, jakie daje przemierzanie dróg jednośladem. Jazda motocyklem wymaga jednak oczywiście odpowiednich uprawnień. Jakich? To zależy.
Przepisy dokładnie określają rodzaj uprawnień potrzebnych do poruszania się określonymi jednośladami. Istnieje kilka kategorii prawa jazdy związanych z motocyklami, motorowerami i skuterami, a każda z nich wiąże się z koniecznością spełnienia nieco innych warunków i zapewnia inne możliwości. Warto dobrze poznać dostępne możliwości, zanim przystąpisz do kursu czy egzaminu na prawo jazdy.

Do czego uprawnia prawo jazdy kategorii AM i od jakiego wieku można je uzyskać ?

W 2013 roku polskie przepisy dotyczące uprawnień do kierowania pojazdami zostały dostosowane do dyrektyw unijnych, skutkiem czego w miejsce karty motorowerowej pojawiło się prawo jazdy kategorii AM. Co się zmieniło i w jakim wieku można obecnie przystąpić do egzaminu na najniższą kategorię prawka?
Pojęcie prawa jazdy kategorii AM pojawiło się w przepisach 19 stycznia 2013 roku, czyli w dniu, gdy w życie weszła ustawa o kierujących pojazdami. Określiła ona nie tylko nową nazwę dla dotychczas powszechnie znanej karty motorowerowej, ale przede wszystkim zmieniła formę egzaminu na państwowy.
Wcześniej kartę motorowerową można było uzyskać w szkole zdając egzamin w obecności policjanta . Obecnie najpierw trzeba zaliczyć kurs w szkole jazdy, a potem można przystąpić do egzaminu państwowego, który odbywa się w wojewódzkich ośrodkach ruchu drogowego (WORD). Składa się on z części teoretycznej i praktycznej, po którego zaliczeniu można odebrać uprawnienia w Wydziale Komunikacji.

Kiedy można się ubiegać o prawo jazdy AM?

Karta motorowerowa uprawniała do kierowania tymi pojazdami już po ukończeniu 13 lat. W przypadku prawa jazdy kategorii AM minimalny wiek został podniesiony o rok – ubiegać się o nie mogą wszyscy powyżej 14. roku życia. W praktyce szkolenie można rozpocząć wcześniej, bo już na trzy miesiące przed osiągnięciem minimalnego wieku.

Do czego uprawnia prawo jazdy kategorii AM?

Kategoria AM prawa jazdy przeznaczona jest dla najmłodszych uczestników ruchu drogowego. Nie uprawnia zatem do kierowania samochodami, ale jednocześnie obejmuje szerszy zakres pojazdów niż zniesiona karta motorowerowa.

Czym według ustawy może jeździć posiadacz prawa jazdy kategorii AM?

• Rower
Osoba, która nie ukończyła 18 lat ale posiada prawo jazdy kategorii AM może kierować rowerem. W przypadku roweru wieloosobowego – osoba ta musi mieć ukończone 17 lat. Po ukończeniu 18 roku życia, do kierowania rowerem nie jest wymagany żaden dokument.

• Wózek rowerowy
Osoba, która nie ukończyła 18 lat ale posiada prawo jazdy kategorii AM może kierować wózkiem rowerowym. jeżeli wózkiem przewożona jest inna osoba to kierujący musi mieć ukończone 17 lat.

• Pojazd zaprzęgowy
Kategoria AM uprawnia do kierowania tym pojazdem pod warunkiem ukończenia 15 roku życia. Po ukończeniu 18 roku życia do kierowania pojazdem zaprzęgowym nie jest wymagany żaden dokument.

• Motorower
Osoby które ukończyły 18 lat przed 19 stycznia 2013 roku mogą kierować motorowerem nie posiadając żadnego dokumentu. Kategoria AM uprawnia do kierowania motorowerem. Według definicji zawartej w Ustawie Prawo o ruchu drogowym jest to pojazd dwu- lub trójkołowy zaopatrzony w silnik spalinowy o pojemności skokowej nieprzekraczającej 50 cm3 lub w silnik elektryczny o mocy nie większej niż 4 kW, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h. Osoby które ukończyły 18 lat przed 19 stycznia 2013 roku mogą kierować motorowerem nie posiadając żadnego dokumentu.

• Czterokołowiec lekki
Przez czterokołowiec lekki należy rozumieć pojazd samochodowy przeznaczony do przewozu osób lub ładunków, z wyłączeniem samochodu osobowego, ciężarowego i motocykla, którego masa własna nie przekracza 350 kg i konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h.

• Zespół pojazdów
Kategoria AM uprawnia do kierowania zespołem pojazdów złożonym z motoroweru lub czterokołowca lekkiego i przyczepy. Uprawnienie to obowiązuje tylko na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Posiadając prawo jazdy AM trzeba pamiętać, że w każdym przypadku konstrukcja pojazdu musi ograniczać jego prędkość do maksymalnie 45 km/h.

Prawo jazdy na motocykl – czy wystarczy kategoria B?

Najpopularniejsza kategoria prawa jazdy (B) uprawnia nie tylko do prowadzenia samochodu osobowego. Po trzech latach od jego uzyskania można również kierować skuterem lub motocyklem spełniającym określone warunki. Taki jednoślad musi mieć:
• pojemność skokową silnika poniżej 125 cm3.
• moc poniżej 11 kW,
• stosunek mocy do masy własnej poniżej 0,1 kW/kg.
Takie przepisy obowiązują od stycznia 2015 roku. Wcześniej bez dodatkowego egzaminu z prawem jazdy typu B można było prowadzić motorower lub skuter o pojemności silnika do 50 cm3.

Warto jednak pamiętać, że prawo do kierowania określonym typem pojazdu to nie wszystko. Zanim wyjedziesz na drogę jednośladem, warto odpowiednio się do tego przygotować. Najlepiej zacząć od ćwiczeń na dużym pustym parkingu lub innej przestrzeni. Manewrowanie motocyklem wcale nie jest tak proste, jak mogłoby się wydawać, a każdy błąd może skutkować wypadkiem. Dlatego zawsze warto poćwiczyć i nabrać pewności w bezpiecznych warunkach.

Dobrym pomysłem przed wyjechaniem na drogę będzie wykonanie manewrów, które są wymagane podczas egzaminu na prawo jazdy zdawanego na motocyklu. Są to:
• ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu,
• slalom wolny (po łuku w kształcie ósemki i między pachołkami),
• slalom szybki (między pachołkami),
• omijanie przeszkody.
Oczywiście można również skorzystać z kilku godzin jazd z instruktorem – będzie to najlepsze, najbezpieczniejsze rozwiązanie. Dzięki temu znacznie szybciej nauczysz się prawidłowych technik i unikniesz niebezpiecznych sytuacji.

Jaka kategoria prawa jazdy uprawnia do prowadzenia motocykla?

Jeśli nie masz prawa jazdy kategorii B, masz je krócej niż 3 lata lub motocykl, którym chcesz jeździć, nie spełnia warunków wymienionych powyżej, będziesz musiał zdać egzamin na jedną z kategorii prawa jazdy umożliwiających kierowanie jednośladami. Takich kategorii jest kilka, a każda z nich wiąże się z innymi uprawnieniami i wymogami.

Kategoria AM

Kategoria AM to najniższy stopień wtajemniczenia, jeśli chodzi o jazdę jednośladami. Zastąpiła ona wydawaną niegdyś „kartę motorowerową” i jest dostępna dla każdego, kto ukończył 14 rok życia, pod warunkiem, że przedstawi pisemną zgodę rodzica. Uprawnia do prowadzenia:
• motoroweru z silnikiem spalinowym o pojemności do 50 cm3 lub silnikiem elektrycznym o mocy do 4kW i prędkości maksymalnej do 45 km/h,
• czterokołowca lekkiego o masie własnej do 350 kg i prędkości maksymalnej do 45 km/h.
Ważne: mając kategorię AM, można jeździć tylko takimi pojazdami, które nie rozwijają prędkości wyższych niż 45 km/h ze względu na zastosowaną konstrukcję. Do grupy motorowerów zaliczają się zarówno skutery, jak i motocykle z manualnymi skrzyniami biegów i spełniające podane wyżej warunki. Takie same uprawnienia daje również kategoria B1.

Kategoria A1

Następna w kolejności jest kategoria A1. Dostępna dla osób, które ukończyły 16 lat (niepełnoletnim potrzebna jest zgoda rodzica na przystąpienie do egzaminu). Uzyskanie prawa jazdy kategorii A1 uprawnia do prowadzenia:
• motocykla o pojemności skokowej nieprzekraczającej 125 cm3, mocy nieprzekraczającej 11kW i stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającej 0,1kW/kg,
• motocykla trójkołowego o mocy nieprzekraczającej 15kW,
• pojazdów określonych dla prawa jazdy kategorii AM.
Dokładnie takie same uprawnienia daje prawo jazdy kategorii B, jednak są one uaktywniane dopiero po 3 latach od jego zdobycia.

Kategoria A2

Prawo jazdy kategorii A2 jest dostępne wyłącznie dla osób pełnoletnich i uprawnia do prowadzenia nieco większych jednośladów. Daje też większe uprawnienia niż kategoria B prawa jazdy. Jego uzyskanie pozwala na prowadzenie:
• motocykla o mocy nieprzekraczającej 35kW i stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającej 0,2kW/kg,
• motocykla trójkołowego o mocy nieprzekraczającej 15kW,
• pojazdów określonych dla prawa jazdy kategorii AM.
Warto również wiedzieć, że z kategorią A2 nie wolno prowadzić motocykli, których parametry są wynikiem wprowadzenia zmian w pojeździe o mocy przekraczającej dwukrotność ich mocy.

Kategoria A

Kategoria A to najwyższa z kategorii motocyklowych, która daje największe uprawnienia. Jej zdobycie wiąże się również z największym wysiłkiem. Prawo jazdy kategorii A uprawnia do prowadzenia:
• motocykla, również z bocznym wózkiem,
• motocykla z przyczepą motocyklową o masie nieprzekraczającej masy własnej motocykla i 100 kg,
• pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM.

O zdobycie tego typu prawa jazdy można się ubiegać:
• po ukończeniu 20 roku życia, jeśli kandydat ma prawo jazdy kategorii A2 od co najmniej 2 lat (i z zastrzeżeniem, że motocykle trójkołowe o mocy przekraczającej 15kW można prowadzić dopiero po ukończeniu 21 roku życia),
• po ukończeniu 24 życia, jeśli kandydat nie ma prawa jazdy kategorii A2.